Heb je ooit gemerkt dat een van je teamleden zich anders gedraagt dan normaal? Misschien zijn ze vaker afwezig, afstandelijk of prikkelbaar. Dit is volkomen normaal; niemand is altijd gelukkig. Maar een verandering in iemands gedrag heeft soms een diepere oorzaak, vooral als het patroon aanhoudt.
Als manager is het essentieel om oog te hebben voor het welzijn van je team. Door de signalen vroegtijdig te herkennen, kun je op het juiste moment de juiste ondersteuning en hulp bieden. In dit artikel legt OpenUp-psycholoog Kim Schlüter uit welke tekenen kunnen wijzen op uitdagingen in het welzijn van je team en hoe je hier proactief mee om kunt gaan.
Kenmerken van uitdagingen in mentaal welzijn op het werk
Werkgerelateerde stress, depressie en angststoornissen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de werkgerelateerde gezondheidsklachten, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Als manager is de kans groot dat je te maken krijgt met teamleden die worstelen met uitdagingen op het gebied van mentaal welzijn. Maar hoe herken je de tekenen van deze uitdagingen, en wat kun je doen om te helpen? Laten we het advies van Kim hieronder verkennen:
Let op gedragsveranderingen
Het gedrag van een persoon weerspiegelt vaak hoe hij of zij zich voelt. Wanneer iemand zich niet op zijn best voelt, uit zich dat meestal in de interactie met anderen.
Kim legt uit: “Iedereen reageert anders. Sommigen worden stiller en trekken zich terug, terwijl anderen juist prikkelbaarder worden, snel uitvallen of proberen de situatie helemaal te vermijden.”
Als manager kan het herkennen van deze veranderingen je helpen te begrijpen wanneer een teamlid extra ondersteuning nodig heeft.
Tekenen om op te letten zijn onder andere:
- Gemakkelijk afgeleid zijn
- Rusteloos overkomen en handelen
- Moeite hebben met het beheersen van emoties
- Ongeduld
- Verminderde interesse in het werk
- Weinig energie
- Prikkelbaarheid of snel geïrriteerd zijn
- Geïsoleerd lijken of niet deelnemen aan sociale activiteiten
- Verdrietig of ontdaan overkomen
- Zenuwachtig of gespannen gedrag
“Het is belangrijk te onthouden dat iedereen wel eens een slechte dag of zelfs een slechte week heeft,” legt Kim uit. “Prikkelbaarheid of een gebrek aan focus betekent niet automatisch dat er een serieus probleem is.”
De sleutel hier? “Check meteen in zodra je iets opmerkt, in plaats van af te wachten. Door vroegtijdig het gesprek aan te gaan, laat je zien dat je er voor hen bent en help je een veilige ruimte te creëren,” zegt Kim. En weet je dat een teamlid een ingrijpende levensgebeurtenis heeft meemaakt zoals een begrafenis? Extra attent zijn kan een groot verschil maken.
Laat teamleden ook weten dat het prima is om eerst met iemand anders te praten en naar jou toe te komen wanneer ze er klaar voor zijn. Het doel is om ondersteuning te bieden, niet om druk uit te oefenen.
Wat kun je doen als manager?
Als manager speel je een cruciale rol in het vormen van een gezonde bedrijfscultuur. Aandacht hebben voor het welzijn van je team is essentieel, en de tijd nemen om hierover te lezen en te leren is een belangrijke stap vooruit.
Ook is het belangrijk om te beseffen dat je niet elke uitdaging van je teamleden kunt oplossen – en dat is ook niet jouw rol als manager. Je bent er om te observeren en een veilige omgeving te creëren waarin iedereen zich comfortabel voelt om openlijk hun gevoelens en problemen te delen. Benieuwd hoe je dat doet? Kim deelt de volgende tips:
- Luister en toon interesse
Toon oprechte interesse in hoe iemand zich voelt. Geef mensen de ruimte om hun verhaal te delen en luister. Bijvoorbeeld, als een teamlid niet zichzelf lijkt, ga dan niet meteen op zoek naar oplossingen, maar zeg iets als: ‘Ik heb gemerkt dat je de laatste tijd wat afgeleid lijkt. Gaat alles goed?’ Laat hen vervolgens praten zonder onderbreking. Als ze zich openstellen, vraag dan: ‘Is er iets wat ik kan doen om je te ondersteunen?’ Soms maakt het al een groot verschil om te weten dat iemand bereid is te luisteren.” - Stel vragen
Wees je ervan bewust dat mensen hun problemen soms kleiner maken omdat ze anderen niet willen belasten. Vraag door wanneer iemand in je team iets persoonlijks deelt en laat weten dat ze bij jou terecht kunnen.
Hoe je dat doet? Kim adviseert: “De bekende ‘luisteren, samenvatten, doorvragen’ is een goede manier om dat te doen. Ga in op opmerkingen die de situatie afzwakken, zoals ‘het valt wel mee,’ of woorden zoals ‘vervelend,’ ‘irritant’ of ‘uitdagend.’ Laat de ander weten dat je hen begrijpt en hoort, zodat ze zich comfortabel voelen om meer te vertellen als ze dat willen.Bijvoorbeeld, je kunt vragen: ‘Wat bedoel je precies met…’, ‘Wat vind je precies moeilijk aan…’ of ‘Als ik het goed begrijp…’.Wanneer iemand naar je toekomt, waarderen ze het als je luistert en oprechte interesse toont zonder direct met oplossingen te komen. Alleen al het delen kan behulpzaam zijn. En vergeet niet te benadrukken dat deze gesprekken tussen jou en het teamlid blijven. - Plan regelmatige check-ins
Regelmatige check-ins zijn essentieel om te begrijpen hoe het echt met je team gaat, niet alleen qua werkdruk, maar ook op het gebied van welzijn, stressniveaus en werktevredenheid. Probeer deze gesprekken maandelijks te plannen of met een frequentie die het beste bij je team past. Ga verder dan taken en prestaties door te vragen naar stressniveaus, werk-privébalans en eventuele uitdagingen die ze tegenkomen. Bespreek groeimogelijkheden en eventuele obstakels die hen tegenhouden, en houd het gesprek informeel zodat je team zich op hun gemak voelt om open te zijn.
Als je merkt dat er iets mis is tussen de geplande check-ins, wacht dan niet tot de volgende geplande vergadering. Check in plaats daarvan informeel in door te zeggen: ‘Hé, ik heb gemerkt dat je de laatste tijd wat overweldigd lijkt. Hoe gaat het met je?’ Als ze niet meteen willen praten, blijf dan beschikbaar, of dat nu betekent dat je in de buurt blijft voor een informeel gesprek of simpelweg duidelijk maakt dat ze naar je toe kunnen komen wanneer ze er klaar voor zijn. - Weet wanneer er meer ondersteuning nodig is
Soms is het aanbieden van een luisterend oor voldoende, maar soms is extra ondersteuning nodig, zoals een gesprek met HR of de bedrijfsarts. Wees hier open over en bespreek mogelijke opties met je teamleden. Als de situatie ernstiger is, wees dan niet bang om diepere vragen te stellen, maar wees ook eerlijk als je niet weet hoe je kunt helpen. Reassureer hen dat je samen zult werken om de juiste ondersteuning te vinden. Een veilige en proactieve benadering van welzijn zorgt ervoor dat je teamleaden zich gehoord voelen en weten dat ze er niet alleen voor staan.
Persoonlijke ondersteuning met OpenUp
Als jouw bedrijf met ons samenwerkt, kun je onze diensten altijd aanbevelen aan je teamleden. Bijvoorbeeld, als een teamlid een uitdagende tijd doormaakt, zou je kunnen zeggen: “Wist je dat we via OpenUp toegang hebben tot begeleiding op het gebied van mentaal welzijn? Ik heb het zelf gebruikt en vond het erg waardevol. Als je wilt kan ik je meer informatie doorsturen en kun je het op je gemak bekijken’.
