Veerkracht is de kracht van lichaam en geest om zich snel te herstellen, aldus de Van Dale. Het is een onmisbare skill die je helpt in uitdagende omstandigheden. Zowel fysiek als mentaal en waar dat ook mag zijn. Dus ook op je werkplek.
Een organisatie die bestaat uit veerkrachtige mensen is een organisatie die tegen een stootje kan. Die leert van fouten en obstakels en uiteindelijk betere resultaten laat zien. Hoe bouw je als organisatie zo’n veerkrachtige cultuur?
Wat is mentale veerkracht?
We weten allemaal dat je niet aan obstakels, uitdagingen en veranderingen kunt ontsnappen. Ze horen bij het leven. En maken het leven – tot op zeker hoogte – mooi. Maar dat je weet dat tegenslag erbij hoort, wil niet zeggen dat het je niet van je stuk brengt.
Mentale veerkracht gaat erom dat je op een constructieve manier met verandering en tegenslag omgaat. “Dat gaat er niet om dat je een onbreekbaar schild opbouwt waardoor je niet geraakt kunt worden, maar dat je flexibel omgaat met alle situaties die het leven voor je in petto heeft,” legt psycholoog Clara Isabell Slawik uit.
Dat betekent dat je situaties accepteert zoals ze zijn. Clara: “Mentaal weerbare mensen laten zich niet door omstandigheden meeslepen. Ze grijpen de situatie juist aan om ervan te leren, erdoor te groeien en er sterker door te worden. Ze weten dat het juist die uitdagingen zijn die ze verder brengen, veerkrachtiger maken. Ook op de werkvloer.”
Wat maakt iemand dan precies veerkrachtig?
“Een veerkrachtig persoon weet dat weerstand meer energie kost dan acceptatie,” licht Clara toe. Daarnaast zijn dit karaktereigenschappen van een veerkrachtig persoon:
- Accepteert pijn en obstakels
- Omarmt verandering
- Heeft een open mindset
- Past zich makkelijk aan situaties aan
- Oordeelt niet
- Leert van fouten
- Is geduldig
Waarom is veerkracht op de werkvloer Belangrijk?
Van stress naar veerkracht gaan is cruciaal, niet alleen voor het welzijn van medewerkers, maar ook voor het succes van een organisatie. Teams met veerkracht hebben betere communicatie, hogere productiviteit, en minder uitval door stressgerelateerde klachten.
Bijvoorbeeld:
- Hogere betrokkenheid: Veerkrachtige medewerkers blijven gemotiveerd, zelfs bij tegenslagen.
- Beter omgaan met veranderingen: Denk aan organisatieveranderingen of hybride werkmodellen.
- Lagere burn-out risico’s: Veerkracht helpt om stress te reguleren en voorkomt langdurige uitval.
Een weerbare bedrijfscultuur
Hoewel weerbaarheid vaak wordt gezien als een persoonlijke karaktereigenschap, kan een groep mensen (zoals een organisatie of een team) ook weerbaar zijn.
En net zoals een goede fysieke conditie, kun je die weerbaarheid trainen. Als individu én als team of organisatie.
Want ook binnen organisaties zijn veranderingen, obstakels en onzekerheden onderdeel van de normale gang van zaken.
Denk aan plannen die wijzigen, mensen die komen en gaan, hoge werkdruk, financiële tegenvallers en ontevreden klanten. Aan onverwachtse situaties en obstakels geen gebrek.
Clara: “Je doet er dus goed aan om een weerbare bedrijfscultuur op te bouwen. Een cultuur die openheid, connectie en transparantie stimuleert.”. En die cultuur begint bij goed leiderschap, aldus Harvard Business Review.
Clara onderstreept dat: “Leiders en managers bevinden zich in de positie om het goede voorbeeld te geven. En zoals we allemaal weten: goed voorbeeld doet goed volgen.”
Als het management zich veerkrachtig opstelt en dit uitstraalt, werkt dit als een katalysator voor de hele organisatie. Wat betekent dat je als leider niet doorwerkt tot in de late uurtjes, maar prioriteiten stelt, grenzen aangeeft, je kwetsbaar opstelt en fouten ziet als mogelijkheden tot groei.
Wil je op de hoogte blijven van geestelijke welzijn op het werk? Word dan lid van onze HR nieuwsbrief voor regelmatige updates en ideeën.
Van Stress naar Veerkracht: Hoe Bouw je Mentale Veerkracht op Werk?
Clara tipt wat je kunt doen om een veerkrachtige bedrijfscultuur te ontwikkelen. En met stip op één: focus op het management.
1. Investeer in goed leiderschap
Om een weerbare bedrijfscultuur te creëren, wil je dus investeren in leiderschap. Dat kun je doen door managers en leiders regelmatig te voorzien van trainingen op het gebied van weerbaarheid, (persoonlijk) leiderschap, stressmanagement, etc.
Daarnaast helpen één-op-één gesprekken met een psycholoog om dieper op specifieke situaties in te zoomen, te reflecteren op gedrag en een betere leider te worden. OpenUp helpt leiders daarbij.
2. Psychologische support
Ook medewerkers floreren door persoonlijke aandacht en de juiste ondersteuning. Geef medewerkers de mogelijkheid om met een psycholoog in gesprek te gaan over hun groeikansen en uitdagingen op werk en privé.
Onderzoek suggereert dat mentale ondersteuning voor veel mensen het verschil maakt. Het helpt ze hun sterke punten te ontwikkelen, stress te verminderen en veerkracht te ontwikkelen.
Extra belangrijk als je weet dat 67% van de medewerkers niet weet bij wie ze hiervoor terecht kan zonder (een platform als) OpenUp.
3. Prioriteer fysieke en mentale gezondheid
Om veerkrachtig te zijn, is het belangrijk dat je fysiek goed in je vel zit. En om fysiek goed in je vel te zitten, helpt het als je je mentaal goed voelt. Prioriteer daarom zowel de mentale als fysieke gezondheid van de mensen die bij je werken.
Onderzoek van McKinsey toont aan dat medewerkers beter presteren, lekkerder in hun vel zitten en zich meer verbonden voelen met de organisatie als je hier aandacht aan besteed.
En dat kan op allerlei manieren. Denk aan wekelijkse mindfulness sessies, samen bootcampen, een gezonde lunch op kantoor, gratis fruit, het aanmoedigen van wandel meetings en het nemen van pauzes, meeting-vrije dagen. Vergeet niet: soms zijn het de simpelste dingen die de meeste impact maken.
4. Open communicatie
Open communicatie is één van de belangrijkste aspecten voor een goede relatie. Op werk is dat niet anders. Denk aan het openstaan voor feedback, de vrijheid voelen om je gedachten en ideeën met je manager te bespreken en het regelmatig vragen naar input van medewerkers.
Open communicatie zorgt ervoor dat mensen zich van waarde voelen. En dat heeft effect op hun productiviteit, zelfvertrouwen en veerkracht.
5. Gevoel van community
Het creëren van een community en een gevoel van saamhorigheid is één van de meest belangrijke factors als het gaat om veerkracht. Weten dat anderen er voor je zijn, verlaagt stresslevels en geeft het gevoel dat je uitdagingen aankunt.
Je kunt een sociale community en support zien als een soort ‘buffer’ tegen de impact van obstakels en uitdagingen op het mentaal welzijn. Een buffer die bestaat uit collega’s die er voor je zijn als het even moeilijk wordt.
6. Zelfredzaamheid
Zelfredzaamheid is het gevoel dat jij in staat bent bepaald gedrag uit te voeren. En die self-efficacy, zoals het in het Engels mooi heet, is een belangrijke voorspellende factor voor daadwerkelijke gedragsverandering.
Met andere woorden: geloven dat je veerkrachtig kan worden, vergroot de kans dat je veerkrachtig wordt. Dus: vier je successen en gebruik tegenslagen als een moment om uit te zoeken wat je hiervan kunt leren.
Groeien door tegenslagen
We leven in een wereld waarin verandering en hindernissen eerder regel zijn dan uitzondering. En via alle media krijgen we tot in de kleinste details mee wat er allemaal precies gebeurt buiten onszelf om. Dat heeft impact op ons.
Je hierdoor niet uit het veld geslagen voelen maar die veranderingen, uitdagingen en hindernissen zien als een kans, is hoe je als mens en organisatie floreert en groeit.
Het bouwen van veerkracht op werk is een gezamenlijke inspanning. Medewerkers kunnen zelf stappen ondernemen om veerkrachtig te worden, maar ook organisaties hebben een belangrijke rol.
Wat kun je vandaag doen?
- Medewerkers: Begin met kleine stappen, zoals ademhalingsoefeningen of reflectie aan het einde van de dag.
- Organisaties: Investeer in programma’s en hulpmiddelen die mentale veerkracht versterken. Denk aan trainingen, toegang tot coaching, en een cultuur waarin welzijn prioriteit heeft.
Wil je mentale veerkracht binnen je organisatie versterken?
Veelgestelde vragen over mentale verkracht
Wat zijn tips voor meer mentale veerkracht?
Mentale veerkracht begint met accepteren dat tegenslagen erbij horen. Probeer niet te vechten tegen wat er gebeurt, maar kijk wat je wél kunt doen. Sta open voor verandering, geef je grenzen aan en kijk regelmatig terug op wat goed gaat en wat je kunt verbeteren. Zorg ook goed voor je lichaam, zoek steun bij anderen en praat open op het werk. Door kleine stappen te zetten en vol te houden, merk je op termijn het meeste verschil.
Wat betekent het om veerkrachtig te zijn?
Veerkrachtig zijn betekent dat je met stress, verandering en tegenslag om kunt gaan. Je hoeft niet alles weg te stoppen of altijd sterk te zijn. Het gaat erom dat je weer opstaat, leert van wat er gebeurt en doorgaat op jouw manier. Moeilijke situaties kunnen je helpen groeien. Iedereen kan veerkracht leren, zowel op het werk als privé.
Wat zijn praktische voorbeelden van veerkracht?
Veerkracht laat je zien door hulp te vragen als het druk is, te leren van fouten en te blijven praten als er iets verandert. Gezonde grenzen stellen, prioriteiten kiezen en tijd nemen om op te laden horen er ook bij. In een team betekent veerkracht dat je samenwerkt, elkaar feedback geeft en elkaar helpt als het tegenzit.
Wat is mentale veerkracht op het werk?
Mentale veerkracht op het werk betekent dat je betrokken en productief blijft, ook als het spannend of druk is. Het helpt je omgaan met werkdruk, veranderingen en tegenslagen. Voor organisaties zorgt dit voor minder uitval, betere samenwerking en blijvende resultaten. Een goede werkcultuur, met aandacht voor welzijn en openheid, helpt om veerkracht te ontwikkelen.
