Samen naar de kerstmarkt, een glaasje glühwein drinken, je eerste kerstkoekjes bakken: december zit vol gezellige tradities. Het is een tijd om tot rust te komen, te ontspannen en tijd door te brengen met de mensen die je dierbaar zijn.
En misschien denk je nu: leuk voor anderen, maar dit voelt niet als mijn december. Weet dan: je bent niet de enige. Veel mensen voelen zich juist in deze periode extra eenzaam. In dit artikel legt OpenUp-psycholoog Judith Klenter uit waar dat gevoel vandaan kan komen en geeft ze tips om het nieuwe jaar met meer verbinding te beginnen.
Waarom kun je je juist rond deze tijd van het jaar eenzaam voelen?
Veel mensen voelen zich eenzamer tijdens de feestdagen, maar de redenen daarvoor verschillen van persoon tot persoon. Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:
• Je woont in het buitenland en kunt niet naar huis reizen.
• Je ziet op social media allerlei vrolijke kerstposts van vrienden of familie en je voelt FOMO (de angst om iets te missen).
• Je hebt geen fijne band met je familie.
• Je hebt het zwaar op het gebied van geld, gezondheid, relaties of mentaal welzijn.
• Je viert geen Kerst vanwege je culturele of religieuze achtergrond.
Vooral die laatste reden kan lastig zijn als je in een land woont waar kerst een grote rol speelt. Het kan voelen alsof je buitengesloten wordt, zeker als alles om je heen stilvalt tijdens de feestdagen.
Ook financiële zorgen spelen een rol. Aan het eind van het jaar is het vaak extra krap, waardoor het lastig is om met vrienden naar de kerstmarkt te gaan, te schaatsen of aan andere gezellige activiteiten mee te doen. Dat kan het gevoel van eenzaamheid versterken.
Heb je financiële zorgen?
Psycholoog Judith Klenter benadrukt dat geen contact hebben met je familie ook zwaar kan wegen. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen uit de LGBTQIA+-gemeenschap van wie de familie niet accepterend is, maar ook voor mensen met traumatische jeugdervaringen of een lastige familieband:
“Zelfs als je het hele jaar geen contact hebt met je familie, kan het lastig zijn om met kerst alleen te zijn. Er ligt veel culturele nadruk op kerst als familiefeest.”
Wat kun je doen als je je eenzaam voelt?
Hoewel het misschien niet zo voelt, ben je niet alleen in je eenzaamheid: volgens onderzoek heeft ongeveer 33% van de volwassenen zich weleens eenzaam gevoeld. Alleen die gedachte geeft misschien al wat begrip. Maar hoe ga je om met dat gevoel van eenzaamheid? Dit zijn de tips van Judith om met eenzaamheid tijdens de feestdagen (en daarna) om te gaan.
1. Vier kerst op jouw manier
Volgens psycholoog Judith Klenter kun je eenzaamheid verzachten door elke dag iets leuks voor jezelf te plannen. Denk aan een lange warme douche, een goed boek of een fijne kerstfilm. De vrije dagen rond kerst zijn een mooie kans om tot rust te komen en bij te tanken. Zie het als een moment om te verbinden met jezelf, je eigen ritme en je eigen plannen.
2. Zoek momenten van verbinding met anderen
Vier je liever niet helemaal alleen? Plan dan momenten van contact in met mensen die je dierbaar zijn. Bijvoorbeeld door samen te videobellen tijdens een traditie zoals het kerstdiner, een gezamenlijk ontbijt of het uitpakken van cadeaus.
Er zijn ook anderen die zich net zo voelen als jij. Judith raadt aan om dat als kans te zien: nodig bijvoorbeeld een vriend, buur of collega uit die ook alleen is met kerst. Gebruik deze periode om even in te checken bij mensen die je kent en om te investeren in de relaties die je al hebt.
Daarnaast kun je ook op zoek gaan naar nieuwe contacten. Schrijf je bijvoorbeeld in voor een taalcursus, een sportclub of een leesgroep. Er zijn ook apps, zoals Bumble (BFF-modus), waarmee je vriendschappen kunt opbouwen in plaats van alleen daten.
3. Neem tijd voor reflectie
De feestdagen zijn ook een goed moment om stil te staan bij wat je voelt en wat je nodig hebt. Judith stelt voor om jezelf vragen te stellen als: “Is mijn eenzaamheid tijdelijk (bijvoorbeeld omdat ik dit jaar in het buitenland zit), of voel ik me al langer zo? Waar verlang ik echt naar? Meer vriendschappen, een partner, een huisdier…?”
Erover praten helpt enorm, legt Judith uit: “Door je gevoelens te benoemen, maak je ze minder vaag. Wat we niet mogen voelen of uitspreken, kunnen we ook niet verwerken.”
Geef jezelf dus de ruimte om eerlijk te zijn over wat je voelt. Dat is geen zwakte, maar juist een krachtige stap richting meer verbinding.
Tot slot
Je eenzaam voelen met kerst betekent niet dat er iets mis is met jou en het betekent ook niet dat je je altijd zo zult voelen. Het is een normale reactie op omstandigheden die vaak buiten jouw invloed liggen. Richt je op wat je wél kunt veranderen en weet: je hoeft het niet alleen te doen. Zoek steun als het even te zwaar voelt.
