Als eerste hockey club van Nederland biedt AH&BC Amsterdam, in samenwerking met OpenUp, mentale ondersteuning aan al haar leden. Waar mentale begeleiding vaak wordt gezien als iets voor topsporters, laat deze samenwerking zien dat mentaal fit zijn voor iedereen belangrijk is.
In dit gesprek deelt Freeke Moes openhartig hoe zij omgaat met mentale gezondheid, hoe ze rust vindt te midden van prestatiedruk en waarom reflectie haar sterker maakt — op en naast het veld.
Wat voor rol speelt mentaal welzijn voor jou in je leven?
“Ik denk eigenlijk wel echt een hele grote rol.
Ik ben wel elke dag bezig met hoe ik me voel, een beetje bij mezelf inchecken.
Dus in die zin ben ik er iedere dag wel mee en probeer ik daar ook bewust van te zijn. Hoe voel ik me? Hoe zit ik erin?
Dus ik denk dat dat wel een grote rol heeft eigenlijk.”
Waarom ben je er elke dag mee bezig?
“Ja, hoe ik me voel, hoe ik in mijn vel zit, dat neem ik eigenlijk overal mee naartoe.
Dus als ik naar studie ga of naar hockey, als ik me gewoon niet goed voel en veel negatieve gedachten heb of gewoon echt niet lekker in mijn vel zit, dat neem je overal mee naartoe.
Dus daarom denk ik wel dat dat heel belangrijk is. En dat ik er wel veel mee bezig ben.”
Wat doe je als je merkt dat je negatieve gedachtes hebt?
“Ja, ik heb zelf ook wel echt een lange tijd met iemand gepraat, omdat ik merkte dat ik veel negatieve gedachten had. Dat begon met rustig piekeren en dingen moeilijk los kunnen laten, en dat werd steeds meer, waardoor ik daar heel onrustig van werd.
Toen heb ik daar lang met iemand over gepraat, niet alleen over dat, maar ook over andere dingen. Sindsdien heb ik een paar tools van haar gekregen, dingen waarvan ik merk: oh, dat werkt voor mij.
Daarin zit sowieso sporten en bewegen, niet alleen hockey, maar ook gewoon wandelen. Ik ga eigenlijk elke ochtend als ik wakker ben meteen even naar buiten, want ik merk dat als ik veel nadenk, dat dat beter werkt.
Dus dat is iets wat ik eigenlijk elke ochtend doe om me goed te voelen.”
Is er een moment in jou leven geweest dat mentale gezondheid een ding werd?
“Ik denk dat mentale gezondheid voor mij eigenlijk altijd wel een ding is geweest, ook omdat ik er veel interesse in heb. Dat helpt ook wel.
Maar ik merkte vooral dat toen ik van Brabant naar Amsterdam verhuisde voor de hockey, het echt een groter thema werd. Nieuwe omgeving, nieuwe club, nieuw huis, nieuwe stad, dat was veel tegelijk. Ik was toen 21.
In die periode had ik het mentaal het moeilijkst.
Er kwamen zoveel nieuwe indrukken en ik was ook een beetje op zoek naar wie ik nou eigenlijk zelf ben. Ik dacht veel na en trok me erg aan wat andere mensen van me vonden.
Dat was ook de periode waarin ik echt hulp ben gaan zoeken, omdat ik voelde: nu heb ik dat het meest nodig.”
Wat heeft die hulp jou opgeleverd?
“Nou, ik merk dat het me echt heel veel heeft opgeleverd.
Als je niet lekker in je vel zit, zijn je gedachten natuurlijk overal, die zijn er de hele tijd. Maar ik merkte dat door te praten en mezelf beter te leren kennen, ik een andere blik kreeg op het leven.
Ik herken mezelf nu meer en herken bepaalde dingen in mijn gedrag of gedachten. Soms moet ik er gewoon om lachen, omdat ik dan denk: oh ja, daar is het weer.
Dus in die zin heeft het echt veel betekend voor hoe ik me nu voel.”
“Vooral die herkenning vind ik eigenlijk heel leuk.
Soms merk ik in mijn gedachten dat het lastig is om daar controle over te krijgen, maar als je daar een beetje mee oefent, word je er beter in.
En soms verlies ik het weer even, dan ga ik weer helemaal los in mijn hoofd. Dan moet ik gewoon lachen en denk ik: oh ja, daar ga ik weer.
Als je op een leuke manier naar dat hele proces kijkt, hoeft het ook niet allemaal zo zwaar te zijn. Het heeft soms die stempel, maar het kan juist ook heel luchtig zijn.
Het is maar net hoe je ernaar kijkt, denk ik.”
Wat doet streven naar het beste met je mentale gezondheid?
“Ja, dit is eigenlijk iets waar ik zelf ook veel over nadenk. Continu willen streven naar meer, en als je het ene doel gehaald hebt, meteen weer door willen naar het volgende. Ik denk dat dat voor je mentaal welzijn best pittig is.
Ik merk nu heel erg dat ik dat doe. Een lange tijd liet ik mijn prestaties en mijn zelfbeeld heel erg van elkaar afhangen. Als ik een selectie haalde, voelde ik dat ik ertoe deed maar dat gevoel hield eigenlijk maar een week aan.
Daarna kwam meteen het volgende doel, het volgende toernooi. Het is een cyclus waar je moeilijk uitkomt. Je wil de hele tijd meer.
Ik denk dat dat een van de dingen is die ik in mijn sportcarrière het meest heb geleerd: dat prijzen, winnen of status niks zeggen over wie jij bent.
Of je jezelf goed vindt, of positief naar jezelf kijkt. Want ik merkte dat dat allemaal niet vanzelf kwam. Ik vond mezelf dan nog steeds niet goed genoeg.
In die zin is het pittig voor je mentaal welzijn, maar als je dit eenmaal door hebt, helpt dat wel.”
Praat je met je teamleden over mentale gezondheid?
“Ik denk het wel.
We proberen in het team wel te praten over mentale gezondheid, maar het blijft natuurlijk topsport en dat maakt het soms ingewikkeld. Er hangt toch een beetje dat gevoel van: als ik toegeef dat ik iets spannend vind, denken anderen misschien dat ik er niet klaar voor ben.
Toch heb ik het idee dat we daar stappen in zetten door gewoon te zeggen dat dingen spannend zijn, of dat het even niet goed gaat, zonder dat je alles hoeft te delen.
Het helpt al als je van elkaar weet wat er speelt. Dan kijk je met een zachtere blik naar iemand anders — waarom iemand op een bepaalde manier reageert of zich gedraagt.
Dat gebeurt steeds vaker, maar ik denk dat daar nog veel meer in kan groeien.”
Praat je er dan meer met familie en vrienden over?
“Ja, meestal wel.
Ik praat met mijn familie en vrienden best veel over dit soort dingen. Alleen merk ik dat het voor mensen die niet hockeyen of niet in de sport zitten, soms lastig te begrijpen is.
Dat is denk ik hetzelfde als op het werk: het is gewoon makkelijker om te praten met mensen die in dezelfde context zitten en snappen hoe het werkt.
Daarom vind ik het vaak fijner om er met teamgenoten over te praten. Zij weten precies hoe bepaalde dingen voelen, hoe de spanning is en wat daarbij komt kijken.”
Wat betekent een betekenisvol gesprek voor jou?
“Dat als ik met iemand praat, ik het gevoel heb dat we allebei open kunnen zijn zonder dat de ander oordeelt. Dat je niet bang hoeft te zijn voor wat de ander van je vindt of wat je zegt.
Ik denk dat juist daar de mooiste gesprekken ontstaan — als je dat gevoel van vertrouwen met elkaar kunt creëren. En dat je daarna wegloopt en het gesprek nog even blijft hangen, omdat het echt iets heeft geraakt.”
Zijn er specifieke technieken die jij dagelijks gebruikt voor je mentale gezondheid?
“Dus wandelen doe ik sowieso veel. En daarnaast heb ik ooit een gesprek gehad met mijn psycholoog, dat was in de periode dat ik heel veel piekerde en heel veel nadacht, en dat ik daar eigenlijk weinig controle over had.
Zij vertelde mij toen dat ik op de dag een kwartiertje mocht inplannen om dat te doen. Dus dat deed ik tussen twee en kwart over twee, dat was mijn ‘piekmoment’.
Elke keer als ik daarvoor al merkte dat ik aan het nadenken was, dacht ik: oh nee, om twee uur mag het. Om twee uur mag je gaan denken.
Eerst dacht ik echt: zo werkt het volgens mij gewoon niet, want ik kan mijn hoofd niet controleren. Maar als je dat een beetje oefent, merk je dat dat wel kan. Dan krijg je een beetje controle terug over je gedachten. En als het dan twee uur werd, was ik soms alweer vergeten waar ik eigenlijk over aan het piekeren was.
Voor mij werkte dat eigenlijk best goed, terwijl ik van tevoren dacht: oké, wat is dit voor een rare oefening.
En verder probeer ik vaak tegen mezelf te zeggen dat ik niet alles moet geloven wat ik denk — zeker niet na negen uur ’s avonds. Dan denk ik altijd: dit is iets voor morgen.”
Wat vind je van de samenwerking van OpenUp & AH&BC?
“Ik ben sowieso heel enthousiast over deze samenwerking. Niet alleen voor de sport, maar ook voor andere dingen waar mensen tegenaan lopen.
Soms lijken problemen moeilijk te bespreken en denk je dat ze heel groot zijn, terwijl ze vaak al kleiner worden als je er even over praat.
Dat geldt op het werk, in de sport, maar ook in je privéleven. Als je alles in je hoofd houdt, wordt het alleen maar groter.
Daarom vind ik het zo mooi dat je bij OpenUp gewoon vrijblijvend met iemand kunt praten. Het hoeft geen tien sessies te zijn — soms is één gesprek al genoeg om anders naar iets te kijken. Dat kan echt veel verschil maken.”
Wat zou je willen meegeven aan leden die denken dat mentale training alleen nodig is bij problemen?
“Nou, ik herken dit eigenlijk heel erg.
Als het slecht met me ging, ging ik meteen op zoek naar hulp. Ik wilde alles tegelijk veranderen — met iemand praten, beter slapen, anders eten, mijn hele leefstijl omgooien.
Maar als het goed ging, had ik er nooit zin in. Dan dacht ik: het gaat nu juist goed, ik wil er niet over praten, straks gaat het daardoor weer mis.
Nu merk ik dat het juist helpt om ook die gesprekken te voeren als het goed gaat. Dan werk je meer preventief aan jezelf, aan gedrag of patronen die misschien later weer kunnen opkomen.
En daardoor voel ik me veel meer voorbereid.”
Welke verandering hoop jij te zien binnen deze club met deze samenwerking?
“Ik hoop met deze samenwerking vooral verandering te zien op individueel niveau — dat de uitnodiging er is om met iemand in gesprek te gaan. En dat we als club elkaar een beetje een zetje kunnen geven om hulp te zoeken.
Dat we in teams open kunnen zijn over het feit dat we gebruikmaken van deze samenwerking, of kunnen delen hoe het voor iemand anders was om dat te doen.
Je hoeft niet te vertellen wat je precies hebt besproken, maar alleen al delen dát je het doet, maakt het normaler.
Als we dat samen doen, krijgt het een veel groter draagvlak binnen de club. En dan kan iedereen zich uiteindelijk veel lekkerder voelen, fijner, en echt ervaren hoeveel het kan helpen.”
Sammenvatting
Freeke laat zien dat mentale fitheid niet iets is dat je pas traint als het minder goed gaat, maar juist iets waar je elke dag aandacht aan mag geven. Door open te praten, stil te staan bij haar gedachten en kleine routines in te bouwen, vond ze meer rust en plezier — op én naast het veld.
Met de samenwerking tussen OpenUp en AH&BC Amsterdam krijgen alle leden nu dezelfde kans om te werken aan hun mentale gezondheid. Want mentaal sterk zijn begint met één stap: een open gesprek.
🪄 Ontdek hoe OpenUp jou kan helpen om mentaal fit te blijven — op je werk, in de sport of in het dagelijks leven.
